نمىتواند به جهت پيرى يا بيمارى يا عذر ديگرى به حج برود واجب نيست ولى نايب گرفتن بر أو واجب است على الأظهر چنان كه خواهد آمد . مسأله 10 - اگر براي حج دو راه باشد يكى مأمون وبي خطر وديگرى غير مأمون وبا خطر ، وجوب حج ساقط نمىشود بلكه واجب است از راه بي خطر برود هر چند دور باشد . مسأله 11 - اگر در بلد خود مالي داشته باشد كه به حج رفتن موجب تلف شود حج بر أو واجب نخواهد بود ، در صورتي كه ضرر مجحف باشد وهمچنين است اگر چيزى باشد كه شرعا مانع از رفتن به حج باشد ، چنانچه حج رفتن سبب ترك واجب أهم از أو شود ، مانند نجات غريق يا نجات كسى از سوختن ، يا آن كه حجش متوقف بر اين باشد كه فعل حرامى انجام دهد كه اجتناب از آن أهم از حج باشد ، كه در تمام اين صور حج واجب نيست . مسأله 12 - هر گاه با اين كه حجش مستلزم ترك واجب أهم يا به جا آوردن فعل حرام باشد به حج رود ، در اين صورت هر چند از جهت ترك واجب يا فعل حرام معصيت كار مىشود ، ولى ظاهر اين است كه حجش مجزى از حجة الاسلام خواهد بود ، البتة اگر شرايط ديگر را دارا باشد . وفرقى نيست بين كسى كه حج از سالهاى قبل بر ذمه‌اش مستقر بوده وكسى